Każda kolizja, także ta do której doszło nie z naszej winy przysparza dodatkowych komplikacji. Skomplikowane i utrudnione jest to tym bardziej, jeżeli do zdarzenia doszło za granicą przy udziale pojazdu z polisą OC u zagranicznego ubezpieczyciel. Pojawia się wówczas obawa, że postępowanie likwidacyjne będzie prowadzone w państwie właściwym dla ubezpieczyciela, u którego sprawca zdarzenia miał wykupioną polisę.

Na szczęście przepisy prawa wprowadzają możliwość prowadzenia takiego postępowania likwidacyjnego w państwie miejsca zamieszkania poszkodowanego. Kwestię tę szczegółowo reguluje Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/103/WE z dnia 16 września 2009 r. w sprawie ubezpieczenia od odpowiedzialności za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdów mechanicznych i egzekwowania obowiązku ubezpieczenia od takiej odpowiedzialności, nazywana Czwartą Dyrektywą w sprawie ubezpieczeń komunikacyjnych, mająca zastosowanie w państwach EOG.

Wspomniana dyrektywa powołuje do życia instytucję Organu odszkodowawczego, którego rolę na terenie Polski pełni Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK). Szczegółowe funkcjonowanie PBUK reguluje ustawa z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK.

Zaznaczyć należy, że oprócz funkcji organu odszkodowawczego, PBUK pełni także rolę informacyjną, ponieważ gromadzi i udostępnia informacje o zagranicznych zakładach ubezpieczeń, ubezpieczających sprawców wypadków oraz o tzw. reprezentantach do spraw roszczeń w Polsce.

Reprezentant ds. roszczeń w Polsce to inaczej pełnomocnik ubezpieczyciela zagranicznego, którego rolą jest likwidacja szkód powstałych w wyniku wypadku, który miał miejsce za granicą, w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie trzecim, a którego sprawcą był kierujący pojazdem zarejestrowanym w innym państwie niż państwo poszkodowanego.
Mamy zatem wypadek za granicę, ale szkodę zgłaszamy do PBUK w Polsce.

Po zgłoszeniu szkody u właściwego reprezentanta ds. roszczeń Polsce, podmiot ten zobowiązany jest do podjęcia czynności likwidacyjnych i ich zakończenia w ciągu 3 miesięcy od daty zgłoszenia.

Istotne jest, że PBUK pomaga nie tylko w ustaleniu zagranicznego ubezpieczyciela sprawcy szkody, ale także pełnomocnika tego ubezpieczyciela na terenie Polski, do którego można bezpośrednio zgłosić roszczenie. W takim przypadku postępowanie likwidacyjne będzie prowadzone w Polsce.

Żeby to jednak mogło nastąpić, w pierwszej kolejności należy wystąpić z wnioskiem do reprezentanta ds. roszczeń, a dopiero brak uzasadnionej odpowiedzi reprezentanta w terminie 90 dni daje podstawy by wystąpić z wnioskiem do organu odszkodowawczego.

Również w sytuacji, gdy zagraniczny zakład ubezpieczeń nie posiada na terytorium Polski swojego reprezentanta, a także wtedy gdy identyfikacja pojazdu sprawcy szkody jest niemożliwa ewentualnie jeżeli w terminie 60 dni od dnia powstania szkody nie udało się zidentyfikować zakładu ubezpieczeń osoby odpowiedzialnej za szkodę, zachodzą podstawy by wystąpić z roszczeniem bezpośrednio do organu odszkodowawczego, czyli do PBUK.
Przy czym należy mieć na uwadze, że decyzja poszkodowanego o wytoczeniu powództwa bezpośrednio przeciwko zagranicznemu zakładowi ubezpieczeń ubezpieczającemu sprawcę szkody, zwalnia organ odszkodowawczy z obowiązku rozpatrzenia wniosku dotyczącego roszczenia odszkodowawczego, a sprawa toczy się na drodze sądowej.
Przed skierowaniem sprawy do sądu wcześniej warto przeanalizować, sąd którego państwa będzie właściwy do prowadzenia sprawy o charakterze transgranicznym albowiem nie w każdym przypadku uzasadnione będzie jurysdykcja sądu polskiego, zaś konsekwencje błędnie ustalonej jurysdykcji bywają dotkliwe i mogą skutkować odrzuceniem pozwu przez sąd.